Hemşirelik
Lisans	TYYÇ: 6. Düzey	QF-EHEA: 1. Düzey	EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

MED210

Ders İsmi:

Tıbbi Biyoloji ve Genetik

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
2	0	2	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Dersin Türü:

Zorunlu

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Figen ABATAY SEL

Dersi Veren(ler):

Dr. Pelin DİLSİZ ERİM
Neşe AYŞİT
Dr.Öğr.Üyesi Derya DİLEK KANÇAĞI
Dr.Öğr.Üyesi Figen ABATAY SEL

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu ders ile Tıbbi Biyoloji ve Genetik hakkında öğrenciye yaşam bilimleri ve genetik mekanizmalara bakışta Tıbbi Biyoloji ve Genetik dersinin perspektifini dersi alan öğrenciye kazandırmayı sağlaması amaçlamaktadır.

Dersin İçeriği:

Bu dersin kapsamı içerisinde yer alan hücre, hücre organelleri, hücre membranı ve transport, hücre bölünmesi, hücre döngüsü ve kontrolü gibi hücresel bilgilerin yanı sıra gen ve yapısı, DNA ve RNA yapısı, replikasyon, transkripsiyon, DNA hasarı ve tamiri, kanser, kromozom ve özellikleri, kalıtım paternleri, kromozom anomalileri, prenatal tanı gibi genetik mekanizmaların öğrencilerde bir perspektif kazandırarak öğretilmesi amaçlanmaktadır.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) 1.Hücre tipleri, hücre yapısı ve organeller ile ilgili kavramları tanımlayabilmesi
2) Genetikte temel kavramlar, genetik materyal, transkripsiyon ve translasyonu açıklayabilmesi
3) Kalıtım biçimleri, kromozomal yapı ve sayı anomalileri ile genetik hastalıklar arasındaki ilişkiyi açıklayabilmesi
4) DNA hasarı, hücre yaşlanması ve kanseri tanımlayabilmesi
5) İnsan genom projesi, kanser genetiği ve kök hücre biyolojisini açıklayabilmesi
6) Epigenetik mekanizmaları açıklayabilmesi
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Dersin tanıtımı ve işlenecek konular -Tıbbi Biyoloji ve Genetik kavramlarına genel bakış, -Canlıların sınıflandırılması, hücre tanımı, hücrelerin genel özellikleri, - Hücre çeşitliliği - Prokaryot ve ökaryot hücre farkları -Hücre organelleri	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
2)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Hücre zarı -Hücre zarı yapısı -Hücre içi ve hücreler arası madde trafiği	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
3)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Hücre iskeleti ve elemanları -Hücre iskeletinin görevleri -Hastalıklarla ilişkisi	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
4)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Biyomateryaller -Genetik materyaller, DNA ve RNA yapıları -DNA ve RNA arasındaki farklar -Kromatin ve kromozom	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları 5. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
5)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Hücre bölünmesi -Hücre döngüsü -Hücre döngüsü kontrol mekanizması ve kontrol noktaları -Mitoz ve mayoz bölünme ile evreleri -Hücre yaşlanması	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
6)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -DNA replikasyonu -Replikasyon enzimleri -Replikasyon basamakları -Transkripsiyon -Transkripsiyon enzimleri -Transkripsiyon basamakları	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık 4. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları
7)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular (DNA replikasyonu ve transkripsiyon konusu özet bir şekilde soru cevap yapılması sonrasında 7.ders konusuna giriş) -Genetik kod -Translasyon -Translasyon basamakları -Protein yapı ve katlanması -Post-translasyon sonrası modifikasyonlar -Gen, kromozom, genom kavramları -Prokaryot ve ökaryotlarda gen ifadesinin düzenlenmesi	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları 4. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
8)	Ara Sınav
9)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -DNA hasarı ve DNA tamir mekanizmaları -Mutasyonlar -Baz kesip çıkarma, nükleotid kesip çıkarma, rekombinasyon ve çift zincir kırıklarının onarımı	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları
10)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Epigenetik -Epigenetik mekanizmalar -DNA metilasyonu -Histon modifikasyonları -X inaktivasyonu -Epigenetik ve kanser -Nutrigenetik	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları
11)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Kanser -Kanserin genetiği -Kanserin hücre ve dokulardaki işaretleri -Apoptoz, nekroz özellikleri -Apoptoz çeşitleri	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları 5. Hanahan D. (2022). Hallmarks of Cancer: New Dimensions. Cancer discovery, 12(1), 31–46. https://doi.org/10.1158/2159-8290.CD-21-1059 6. Chen, Y., Hua, Y., Li, X., Arslan, I. M., Zhang, W., & Meng, G. (2020). Distinct Types of Cell Death and the Implication in Diabetic Cardiomyopathy. Frontiers in pharmacology, 11, 42. https://doi.org/10.3389/fphar.2020.00042
12)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Kök hücreler -Kök hücrelerin sınıflandırılması ve çeşitleri -Rejeneratif tıpta kök hücrelerin uygulanması	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık 4. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları 5. Sel, F. A., & Oguz, F. S. (2022). Regenerative Medicine Application of Mesenchymal Stem Cells. Advances in experimental medicine and biology, 1387, 25–42. https://doi.org/10.1007/5584_2022_713
13)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Prenatal tanı -Prenatal tanı endikasyonları, teknikleri -Kromozom analizi yöntemi -Kromozom anomalileri ve trizomiler	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları
14)	Ders tanıtımı ve işlenecek konular -Yaşlanma -Hücresel yaşlanma -ER Stresi ve yaşlanma -Yaşlanma ile ilişkili hastalıklar	1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi 2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları 3. Figen Abatay Sel, Fatma Savran Oğuz. (2022).Endoplazmik Retikulumda Katlanmamış Protein Cevabı ile İlişkili Hastalıklar. Archives Medical Review Journal 31(1);35-45. https://doi.org/10.17827/aktd.984446
15)	Final Sınavı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

1. Robert E. Hausman ve Geoffrey M. Cooper (2006) Hücre Moleküler Yaklaşım. İzmir Tıp Kitabevi
2. Turgut Ulutin, İlhan Onaran, Mehmet Güven (2009) Tıbbi Biyoloji Ders Kitabı. İstanbul Üniversitesi Yayınları
3. Harvey Lodish, Arnold Berk, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Anthony Bretscher, Hidde Ploegh, Angelika Amon, Kelsey C. Martin (2018) Molecular Cell Biology. Palme Yayıncılık
4. Scott Freeman, Jon C. Herron (2002) Evrimsel Analiz. Palme Yayıncılık
5. Turgut Ulutin, Ayhan Deviren (2009) Temel Genetik Kitabı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları

Diğer Kaynaklar:

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5	6
Program Kazanımları
1) Hemşirelik ve sağlık alanındaki güncel literatürü izleme, ulaşma, değerlendirme ve uygulamaya aktarabilme becerisine sahiptir.
2) Ulusal ve uluslararası mesleki araştırmaları takip eder. Edindiği bilgi ve becerileri kullanarak kanıta dayalı bilgiyi yorumlayıp analiz ederek uygulamalarında aktarır.
3) Hemşirelik uygulamalarında mesleki etik ilke ve değerlere, ilgili yasa, yönetmeliklere,kalite ve kalite yönetimi süreçlerine, politika ve mevzuata uygun davranır.
4) Birey, aile ve toplumun sağlığının korunması ve geliştirilmesi, hastalık halinde iyileştirilmesine yönelik hemşirelik bakımını bütüncül yaklaşımla hemşirelik süreci doğrultusunda eğitim ve yönetim becerilerini kullanarak uygular.
5) Toplumsal sorumluluk bilinci ile diğer disiplinler ve meslek örgütleriyle işbirliği içinde profesyonel gelişime katkıda bulunacak araştırma, proje ve etkinliklerde rol alır.
6) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
7) Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
8) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
9) Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.
10) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
11) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.
12) Avrupa dil çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır. (Öğretim dili ingilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyindedir.)
13) Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.
14) Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.
15) Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.
16) Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Hemşirelik ve sağlık alanındaki güncel literatürü izleme, ulaşma, değerlendirme ve uygulamaya aktarabilme becerisine sahiptir.	5
2)	Ulusal ve uluslararası mesleki araştırmaları takip eder. Edindiği bilgi ve becerileri kullanarak kanıta dayalı bilgiyi yorumlayıp analiz ederek uygulamalarında aktarır.	5
3)	Hemşirelik uygulamalarında mesleki etik ilke ve değerlere, ilgili yasa, yönetmeliklere,kalite ve kalite yönetimi süreçlerine, politika ve mevzuata uygun davranır.	5
4)	Birey, aile ve toplumun sağlığının korunması ve geliştirilmesi, hastalık halinde iyileştirilmesine yönelik hemşirelik bakımını bütüncül yaklaşımla hemşirelik süreci doğrultusunda eğitim ve yönetim becerilerini kullanarak uygular.	5
5)	Toplumsal sorumluluk bilinci ile diğer disiplinler ve meslek örgütleriyle işbirliği içinde profesyonel gelişime katkıda bulunacak araştırma, proje ve etkinliklerde rol alır.	4
6)	Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.	5
7)	Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.	5
8)	Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.	5
9)	Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.	5
10)	Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.	5
11)	Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.	5
12)	Avrupa dil çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır. (Öğretim dili ingilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyindedir.)	3
13)	Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.	5
14)	Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.	4
15)	Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.	5
16)	Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.	4

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Grup çalışması ve ödevi
Problem Çözme
Soru cevap/ Tartışma
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ara Sınavlar	1	% 45
Final	1	% 50
Kanaat Notu	1	% 5
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 50
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 50
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	İş Yükü
Ders Saati	14	28
Ara Sınavlar	3	16
Final	3	21
Toplam İş Yükü		65