Eczacılık
Lisans	TYYÇ: 6. Düzey	QF-EHEA: 1. Düzey	EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

PHAR114

Ders İsmi:

Fizyopatoloji

Ders Yarıyılı:

Bahar

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
3	0	3	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Dersin Türü:

Zorunlu

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Doç. Dr. Dilek ÖZBEYLİ

Dersi Veren(ler):

Doç. Dr. Dilek ÖZBEYLİ

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı eczacılık öğrencilerine hastalıkların fizyopatolojisi hakkında temel ve ileri bilgiler vermektir.

Dersin İçeriği:

Hücre ve homeostazis ile ilişkili fizyopatolojiler, Hücresel Stres, yaşlanma
İnflamasyon, Neoplazilerin fizyopatolojileri
Kas ve iskelet sistemi fizyopatolojileri
Sinir sistemi fizyopatolojileri
Sinir sistemi (Mental Bölüm) fizyopatolojileri
Kalple ilişkili fizyopatolojiler
Damar sistemine ait fizyopatolojiler
Kan ve immun sistem fizyopatolojisi
Solunum sistemi fizyopatolojileri
Sindirim sistemi fizyopatıolojileri
Endokrin sistem fizyopatolojileri
Üriner sistem fizyopatolojileri
Üreme sistemi fizyopatolojileri
Ağrı fizyopatolojisi

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Fizyopatolojinin tanımı, temel kavramları, hücre, doku, organ ve sistemleri ana hatlarıyla tanımak.
2) Adaptif değişiklikler, hücre dejenerasyonu, hücre ölümünü ana hatlarıya tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
3) Hastalıkların nedenleri: Etyolojiyi ana hatlarıya tanımak.
4) Hastalıkların gelişme süreci, oluş mekanizmaları: Patogenezi ana hatlarıya tanımak.
5) Sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesi bozuklukları ana hatlarıya tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
6) İmmunoloji, immunopatoloji ve iltihaplanma sürecini hatlarıya tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
7) Hücresel proliferasyon, neoplazi ve kanser fizyopatolojisini ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
8) Periferik sinir sistemi hastalıkları fizyopatolojisini ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
9) Solunum sistemi hastalıklarını ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
10) Ürogenital sistem hastalıkları fizyopatolojisini ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
11) Kardiyovasküler hastalıkları ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidans bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
12) Hareket sistemi hastalıklarını fizyopatolojisini ana hatlarıya tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
13) Santral sinir sistemi hastalıkları fizyopatolojisini ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidens bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
14) Hematopoetik sistem hastalıkları fizyopatolojisini ana hatlarıyla tanımak. Organ ve dokuların fonksiyonlarını sistematik düzen içerisinde inceleyerek insan vücudunun her bir sistemine ait fonksiyon bozukluklarını, insidans bakımından önem taşıyan hastalıklardan seçilmiş örneklerin oluşum mekanizmalarını öğrenmek.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Fizyopatolojiye Giriş Introduction to Physiopathology Hücresel stress, yaşlanma	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Pathology - Virginia A. LiVolsi , Maria J. Merino, John S. J. Brooks Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner & Gersch Öğretim üyesinin ders notları
2)	İnflamasyon ve Neoplazi Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner & Gersch Öğretim üyesinin ders notları
3)	Sinir Sistemi Fizyopatolojisi I	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Fizyopatoloji -Rebar, Heimgartner & Gersch Öğretim üyesinin ders notları
4)	Sinir sistemi II- psikiyatrik bozukluklar	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Fizyopatoloji -Rebar, Heimgartner & Gersch Öğretim üyesinin ders notları
5)	Kardiyovasküler Sistem Fizyopatolojisi I -Kalp	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
6)	Kardiyovasküler Sistem Fizyopatolojisi II	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
7)	Solunum Sistemi Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
8)	Sindirim Sistemi Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
9)	Endokrin Sistem Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
10)	Kan ve İmmun sistem Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
11)	Üriner Sistem, Sıvı ve Elektrolit dengesi Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
12)	Üreme Sistemi Fizyopatolojisi	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
13)	Duyu sistemi Fizyopatolojisi- Ağrı	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch
14)	Genel tekrar	Carol Mattson Porth- Patofizyolojinin Temelleri Basic Pathology - Kumar, Cotran, Robbins Öğretim üyesinin ders notları Fizyopatoloji- Rebar, Heimgartner ve Gersch

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Dersler yüz yüze, konu anlatımlı ve power point projeksiyon tekniği/Video demonstraston kullanılarak interaktif olarak yapılacak ve ders notları öğrencilerle paylaşılacaktır.
Courses are taught face to face and interactively using the technique of narration and slide projection and video demonstration.

Diğer Kaynaklar:

Temel Kaynaklar:
1) Ray Taylor, General Principles of Pathophysiology “Cellular Physiology”, Valencia Community College, Department of Emergency Medical Services. Sunum slaytları.
2) Pathophysiology, National EMS Education Standard Competencies, 2013, Jones & Bartlett Learning, LLC, an Ascend Learning Company, www.jblearning.com
3) Yard. Doç. Dr. Betül Gündoğdu, Hücre ölümü, inflamasyon ve siyanoz, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
4) Uzm.Dr. Metin Yalaza, Travma ve yanık, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
5) Kadir Çetinkaya, Semra Çetinkaya, Sıvı elektrolit fizyopatolojisi, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
6) Doç. Dr. Mehtap Kaçar, Prof. Dr. Bayram Yılmaz, Anemilerin fizyopatolojisi ve Pıhtılaşma sistemi hastalıkları, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
7) Prof. Dr. Nuray Yazıhan, Kardiyovasküler sistem acilleri: Hipertansiyon ve koroner arter hastalıkları, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
8) Prof. Dr. Mustafa GÜL, Şok fizyopatolojisi, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
9) Dr . Eyüp Kahveci, Nefrolojik aciller, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
10) Yard. Doç. Dr. Gülşah Gündoğdu, Obstruktif ve restriktif akciğer hastalıkları, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
11) Cemalettin Camcı, Üst mide barsak sistemi kanamaları fizyopatolojisi ve hastaların yönetimi, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
12) Uzm. Dr. Özlem Özsoy, Ağrı fizyopatolojisi, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
13) Yard. Doç. Dr. Tuncer Nacar, Nörolojik aciller, Fizyopatoloji, Atatürk Üniversitesi, ATA-AÖF.
14) Fuad Ibrahim (MD), Mengistu Welday (M.Sc.N., B.Sc.N), Haramaya University, Pathophisiology, Lecture notes, Undergraduate Nursing Students, In collaboration with the Ethiopia Public Health Training Initiative, The Carter Center, the Ethiopia Ministry of Health, and the Ethiopia Ministry of Education, July 2008.
15) Stefan Silbernagl, Florian Lang, Color Atlas of Pathophisiology, 2000, Thieme, Stutgard-New York.

Yardımcı Kaynaklar: Ders sunum slaytları

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14
Program Kazanımları
1) Doğal, sentetik, biyolojik ve biyoteknolojik, nanoteknolojik, kozmetik, dermokozmetik, radyofarmasötik ürünlerin ön formülasyon, formülasyon, laboratuvar, pilot ve endüstriyel ölçekte üretim, kalite güvencesi, kalite kontrol, validasyon, stabilite, saklama, biyoyararlanım, biyoeşdeğerlik, ruhsatlandırılma ve patent çalışmaları hakkında bilgi ve uygulama becerisine sahip olmak
2) Hastalıklarla ilgili temel bilgileri ve tüm ilaçların vücutta geçirdiği evreler, etki mekanizmaları, istenmeyen etkileri ve ilaçların etkisini değiştiren faktörler, ilaçların ve kimyasal maddelerin toksik etkileri ve tedavileri konusunda bilgi sahibi olmak,
3) Farmasötik bakımın esası olan akılcı İlaç kullanımı ve güvenli ilaç kullanımı konularında danışmanlık görevini yapmak
4) Yasa ve mevzuat çerçevesinde mesleğini uygulama yetisine sahip olmak
5) Mesleki etik ve Deontoloji ilkelerine bağlı kalmak
6) Alanında ulusal ve uluslararası İletişim becerilerine sahip olmak
7) Sağlık politikaları, sağlık ekonomisi ve eczane yönetimi konularında bilgi sahibi olmak
8) Sağlık alanındaki kurum ve kuruluşlar, ilaç endüstrisi ve meslek örgütleri ile etkin iletişim içinde olmak,
9) Bilimsel ve kanıta dayalı, yaşam boyu öğrenmeyi benimseyen mesleki becerilere sahip olmak
10) İlaç ve Eczacılıkla ilgili temel bilimler ve sağlık bilimleri alanında bilgi ve beceriye sahibi olmak,
11) Yabancı dil kullanarak alanında yeni gelişmeleri izleyebilmek,
12) Sosyal, kültürel ve entelektüel düşünme yetisine sahip olmak,
13) Atatürk ilkelerini ve Ulus tarihini bilen modern evrensel bilgi ile donanmış bir birey/eczacı olmak
14) Türkçeyi doğru kullanma ve güzel konuşma becerisi sahibi olmak,

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Doğal, sentetik, biyolojik ve biyoteknolojik, nanoteknolojik, kozmetik, dermokozmetik, radyofarmasötik ürünlerin ön formülasyon, formülasyon, laboratuvar, pilot ve endüstriyel ölçekte üretim, kalite güvencesi, kalite kontrol, validasyon, stabilite, saklama, biyoyararlanım, biyoeşdeğerlik, ruhsatlandırılma ve patent çalışmaları hakkında bilgi ve uygulama becerisine sahip olmak	2
2)	Hastalıklarla ilgili temel bilgileri ve tüm ilaçların vücutta geçirdiği evreler, etki mekanizmaları, istenmeyen etkileri ve ilaçların etkisini değiştiren faktörler, ilaçların ve kimyasal maddelerin toksik etkileri ve tedavileri konusunda bilgi sahibi olmak,	5
3)	Farmasötik bakımın esası olan akılcı İlaç kullanımı ve güvenli ilaç kullanımı konularında danışmanlık görevini yapmak	2
4)	Yasa ve mevzuat çerçevesinde mesleğini uygulama yetisine sahip olmak	4
5)	Mesleki etik ve Deontoloji ilkelerine bağlı kalmak	4
6)	Alanında ulusal ve uluslararası İletişim becerilerine sahip olmak	5
7)	Sağlık politikaları, sağlık ekonomisi ve eczane yönetimi konularında bilgi sahibi olmak	2
8)	Sağlık alanındaki kurum ve kuruluşlar, ilaç endüstrisi ve meslek örgütleri ile etkin iletişim içinde olmak,	3
9)	Bilimsel ve kanıta dayalı, yaşam boyu öğrenmeyi benimseyen mesleki becerilere sahip olmak	5
10)	İlaç ve Eczacılıkla ilgili temel bilimler ve sağlık bilimleri alanında bilgi ve beceriye sahibi olmak,	5
11)	Yabancı dil kullanarak alanında yeni gelişmeleri izleyebilmek,	1
12)	Sosyal, kültürel ve entelektüel düşünme yetisine sahip olmak,	5
13)	Atatürk ilkelerini ve Ulus tarihini bilen modern evrensel bilgi ile donanmış bir birey/eczacı olmak	5
14)	Türkçeyi doğru kullanma ve güzel konuşma becerisi sahibi olmak,	5

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Ders

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ara Sınavlar	1	% 40
Final	1	% 60
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 60
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	2	28
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	4	56
Ara Sınavlar	1	1	1
Final	1	1	1
Toplam İş Yükü			86