Tıbbi Laboratuvar Teknikleri
Önlisans	TYYÇ: 5. Düzey	QF-EHEA: Kısa Düzey	EQF-LLL: 5. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

VSHS117

Ders İsmi:

Akılcı İlaç Kulanımı

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
2	0	2	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Dersin Türü:

Alan Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Önlisans

TYYÇ:5. Düzey

QF-EHEA:Kısa Düzey

EQF-LLL:5. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi İrfan AYDIN

Dersi Veren(ler):

Ar.Gör. Muhammed Oğuzhan DÖNMEZ

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu ders, doğru ilacın doğru hastada, doğru zamanda, doğru dozda, doğru süreyle ve doğru uygulama yolu ile uygulanması bilincinin, sağlık teknikerlerine kazandırılmasını amaçlamaktadır. Ayrıca öğrencilerin “Akılcı İlaç Kullanımı” kavramını anlamasını ve “Akılcı İlaç Kullanımı” uygulamalarındaki rollerini öğrenmesini ve hayata geçirmesini hedeflemektedir.

Dersin İçeriği:

Akılcı İlaç Kullanımı Tanımı, Tarihçesi ve Amacı, Akılcı İlaç Kullanımında Sorumluluk Sahibi Taraflar ve Sağlık Teknikerlerinin Rolü, Akılcı İlaç Kullanımında Türkiye ve Dünya’da Durum, Akılcı İlaç Kullanımı Bilincinin Oluşturulması ve Uygulanması için Yapılması Gerekenler, Uygun Olmayan İlaç Kullanımında Altta Yatan Nedenler ve İlaç Bağımlılığı, Akılcı İlaç Kullanımı Uygulamalarının Faydaları ve İlaç Atıklarının Yönetimi, Ağrı tedavisi ve NSAİ ilaçların akılcı kullanımı, Viral Enfeksiyonlarda Akılcı İlaç Kullanımı, Bakteri Enfeksiyonlarında Akılcı İlaç Kullanımı, Depresyon Hastalarında Akılcı İlaç Kullanımı, Kanser hastalarında akılcı ilaç kullanımı, Gebelerde ve bebeklerde akılcı ilaç kullanımı, Yaşlılarda akılcı ilaç kullanımı, Gıda Takviyeleri ve Bitkisel Ürünlerin Akılcı Kullanılması

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Akılcı ilaç kullanımını tanımlayabilecek ve uygulayabilecektir.
2) Çoklu ilaç kullanımı ve dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi edinecektir.
3) Özel durumlarda İlaçların akılcı kullanımı hakkında bilgi edinecektir.
4) Olası ilaç etkileşimleri hakkında bilgi sahibi olacaktır.
5) İlaç kullanımı esnasında meydana gelebilecek yanlışlıkları belirleyecektir.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Akılcı İlaç Kullanımı Tanımı, Tarihçesi ve Amacı.
2)	Akılcı İlaç Kullanımında Sorumluluk Sahibi Taraflar ve Sağlık Teknikerlerinin Rolü
3)	Akılcı İlaç Kullanımında Türkiye ve Dünya’da Durum
4)	Akılcı İlaç Kullanımı Bilincinin Oluşturulması ve Uygulanması için Yapılması Gerekenler
5)	Uygun Olmayan İlaç Kullanımında Altta Yatan Nedenler ve İlaç Bağımlılığı
6)	Akılcı İlaç Kullanımı Uygulamalarının Faydaları ve İlaç Atıklarının Yönetimi
7)	Ağrı tedavisi ve NSAİ ilaçların akılcı kullanımı
8)	Ara Sınav
9)	Viral Enfeksiyonlarda Akılcı İlaç Kullanımı
10)	Bakteri Enfeksiyonlarında Akılcı İlaç Kullanımı
11)	Depresyon Hastalarında Akılcı İlaç Kullanımı
12)	Kanser hastalarında akılcı ilaç kullanımı
13)	Gebelerde ve bebeklerde akılcı ilaç kullanımı
14)	Yaşlılarda akılcı ilaç kullanımı
15)	Gıda Takviyeleri ve Bitkisel Ürünlerin Akılcı Kullanılması
16)	Final Sınavı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Diğer Kaynaklar:

Kayaalp, Oğuz. Akılcı Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji 13. Baskı. Ankara: Pelikan Yayınevi, 2021.
Kayaalp, Oğuz. Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji 10. Baskı. Ankara: Hacettepe-Taş Kitapçılık, 2002.
Mycek, Mary J., Harvey Richard A., Chample, Pamela C. Lippincott's Illustrated Rewiews Farmakoloji 2.Baskı. Çev. Pamir ATAGÜNDÜZ. İstanbul: Nobel Kitabevi, 1998.
Raffa, Robert B., Rawls, Scott M., Beyzarov, Elena Portyansky. Netter’in Resimli Farmakolojisi. Çev. Mehmet İşbir. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2007.
Şakul, Ayşe Arzu. Sağlık Bilimleri İçin Farmakoloji, İstanbul Tıp Kitabevleri, 2022.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5
Program Kazanımları
1) Bağımsız çalışma yürütebilir, sorumluluk ve karar almaya yatkınlık kazanır.
1) Tıbbi laboratuvar uygulamalarında çevre sağlığı ve atık yönetimiyle alakalı bilgi ve gerekli önlemleri uygulayabilme yeteneğine sahip olur.
1) Bilimsel ve teknik gelişmelere, öğrenmeye açık olabilme yeteneği kazanır.
1) Laboratuvar kimyası/biyolojisi ve hesaplama, çözelti hazırlayabilme becerisine sahip olurlar.
1) İnsan bedeninin temel yapısı, organ ve sistemlerine ait tanım ve terimleri, yerleşim, komşuluk ve işleyişleri konusunda bilgi sahibi olur.
1) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
2) Tıbbi laboratuvarların çalışma alanlarını ve işleyişlerini bilir.
2) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
2) Birlikte çalışmayı bilir, ekip üyesi olarak görev ve sorumluluk almaya yatkınlık kazanır.
2) Alanında edindiği bilgi ve becerileri girişimci anlayışla değerlendirir.
2) Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).
2) Tanıya dair ihtiyaç duyulan verilere ilişkin (Biyokimya, Mikrobiyoloji, Hematoloji vb.) analiz metotlarını etkili bir biçimde kullanır.
3) Tıbbi laboratuvarda uyulması gereken güvenlik önlemlerini, kişisel güvenlik kurallarını bilerek uygular ve laboratuvarda güvenli bir çalışma ortamı oluşturur.
3) Tıbbi laboratuvarlara gelen numuneleri kabul etme, analiz etme, raporlama ve sonuçlarını bildirme işlemlerini tanımlar ve uygular.
3) Analiz öncesinde konvansiyonel ve otomatik yöntemler için gereken çözeltileri hazırlar.
3) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimin farkındadır, çevresiyle etkili iletişim yürütür.
4) Tıbbi laboratuvarların farklı bölümleriyle ilgili temel analizleri uygular.
4) Laboratuvar hijyeni, güvenliği ve atık yönetimi konularına bilgi sahibi olur.
4) Sorunları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
5) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
5) Tıbbi laboratuvarda kullanılan araç ve gereçleri kural ve tekniklerine uygun biçimde kullanır, kontrol ve bakımlarını yaparak verimli bir şekilde çalışmalarını sağlar.
6) Kültürel çeşitliliği evrensel değer olarak kabul eder.
6) Tıbbi laboratuvar testleri için numune alımı, kabul/red kriterleri, transferi konularında bilgi sahibi olup, temel testleri uygulayabilme yeteneği kazanır.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Bağımsız çalışma yürütebilir, sorumluluk ve karar almaya yatkınlık kazanır.
1)	Tıbbi laboratuvar uygulamalarında çevre sağlığı ve atık yönetimiyle alakalı bilgi ve gerekli önlemleri uygulayabilme yeteneğine sahip olur.
1)	Bilimsel ve teknik gelişmelere, öğrenmeye açık olabilme yeteneği kazanır.
1)	Laboratuvar kimyası/biyolojisi ve hesaplama, çözelti hazırlayabilme becerisine sahip olurlar.
1)	İnsan bedeninin temel yapısı, organ ve sistemlerine ait tanım ve terimleri, yerleşim, komşuluk ve işleyişleri konusunda bilgi sahibi olur.
1)	Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
2)	Tıbbi laboratuvarların çalışma alanlarını ve işleyişlerini bilir.
2)	Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.	2
2)	Birlikte çalışmayı bilir, ekip üyesi olarak görev ve sorumluluk almaya yatkınlık kazanır.
2)	Alanında edindiği bilgi ve becerileri girişimci anlayışla değerlendirir.
2)	Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).
2)	Tanıya dair ihtiyaç duyulan verilere ilişkin (Biyokimya, Mikrobiyoloji, Hematoloji vb.) analiz metotlarını etkili bir biçimde kullanır.
3)	Tıbbi laboratuvarda uyulması gereken güvenlik önlemlerini, kişisel güvenlik kurallarını bilerek uygular ve laboratuvarda güvenli bir çalışma ortamı oluşturur.
3)	Tıbbi laboratuvarlara gelen numuneleri kabul etme, analiz etme, raporlama ve sonuçlarını bildirme işlemlerini tanımlar ve uygular.
3)	Analiz öncesinde konvansiyonel ve otomatik yöntemler için gereken çözeltileri hazırlar.
3)	Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimin farkındadır, çevresiyle etkili iletişim yürütür.
4)	Tıbbi laboratuvarların farklı bölümleriyle ilgili temel analizleri uygular.
4)	Laboratuvar hijyeni, güvenliği ve atık yönetimi konularına bilgi sahibi olur.
4)	Sorunları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
5)	Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
5)	Tıbbi laboratuvarda kullanılan araç ve gereçleri kural ve tekniklerine uygun biçimde kullanır, kontrol ve bakımlarını yaparak verimli bir şekilde çalışmalarını sağlar.
6)	Kültürel çeşitliliği evrensel değer olarak kabul eder.
6)	Tıbbi laboratuvar testleri için numune alımı, kabul/red kriterleri, transferi konularında bilgi sahibi olup, temel testleri uygulayabilme yeteneği kazanır.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Ders
Ödev
Soru cevap/ Tartışma

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Gözlem

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ara Sınavlar	1	% 50
Final	1	% 50
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 50
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 50
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	2	28
Sınıf Dışı Ders Çalışması	16	3	48
Ara Sınavlar	1	1	1
Final	1	1	1
Toplam İş Yükü			78