Mimarlık
Lisans	TYYÇ: 6. Düzey	QF-EHEA: 1. Düzey	EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

ARCH307

Ders İsmi:

Fiziksel Çevre Kontrolü I

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
2	1	3	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Dersin Türü:

Zorunlu

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Hazal ŞENTÜRK

Dersi Veren(ler):

Dr.Öğr.Üyesi Hazal ŞENTÜRK
Dr.Öğr.Üyesi Ayşe ÖZTÜRK

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, mimarlık öğrencilerine yapıların iç çevresel özelliklerinin insan sağlığı, konforu ve verimliliği üzerindeki etkilerini öğretmek; ısıl konfor, iç hava kalitesi, havalandırma ve doğal çevre ile etkileşim gibi temel fiziksel çevre kavramlarını tanıtmak ve bu bilgileri mimari tasarım sürecine entegre edebilecek yetkinlik kazandırmaktır. Öğrencilerin fiziksel çevre analizleri yapabilmesi, yapılar arası karşılaştırmalı değerlendirmeler gerçekleştirmesi ve pasif tasarım stratejileri geliştirebilmesi hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği:

Bu ders, yapıların fiziksel iç çevre koşullarını oluşturan ısıl konfor, iç hava kalitesi, doğal havalandırma ve mimari tasarıma etkileri konularını kapsamaktadır. Termal çevre, yapı kabuğu ve insan etkileşimi, ısı geçişi, iç hava kirleticileri ve sağlığa etkileri, doğal ve mekanik havalandırma türleri ile doğal havalandırma stratejilerinin bina tasarımına entegrasyonu dersin temel odak noktalarıdır. Kuramsal bilgilerin yanı sıra grup çalışmaları ve proje temelli uygulamalarla öğrencilerin çevresel analiz ve pasif tasarım becerileri geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Isıl konfor ve iç çevre faktörlerini tanır, mimari tasarımda bu kavramları uygulayabilir.
2) İç hava kalitesi ve hava kirleticilerinin sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirir.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Yapı kabuğunun ısı geçişi ve yalıtım prensiplerini analiz eder.
2) Doğal ve mekanik havalandırma sistemlerini karşılaştırır ve uygun tasarım stratejileri geliştirir.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
1) Pasif tasarım prensiplerini kullanarak çevresel analizler yapar ve sürdürülebilir çözümler önerir.
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Giriş: Dersin tanımı; Binanın Çevresel Özellikleri: Dış Çevre; İç Çevre; BİNA FİZİKSEL İÇ ÇEVRE ÖZELLİKLERİ: Isıl / Termal Özellikler; Yapı İçi Hava Kalitesi (IAQ) ve Doğal Havalandırma; Akustik Özellikler; Aydınlatma Özellikleri. DERSİN KAPSAMI: Isıl / Termal Özellikler; Yapı İçi Hava Kalitesi (IAQ) ve Doğal Havalandırma;
2)	BİNALARDA ISIL ORTAM, KONFOR ve SAĞLIK KAVRAMI; Isı ve Sıcaklık; Isıl Ortamı ve Konforu Etkileyen Faktörler: İnsan ve Yapı Kabuğu; İnsanın Metabolik Yapısı: Vücut Isı Dengesi;
3)	Isıl Ortamı ve Konforu Etkileyen Faktörler: İnsan ve Yapı Kabuğu; Binanın Isı Dengesi; Yapı Bileşenlerinin Isı Geçirgenliği ve Direnci; U Değeri Isı Kaybı / Isı Köprüsü;
4)	Isıl Ortamı ve Konforu Etkileyen Faktörler: İnsan ve Yapı Kabuğu; Binanın Isı Dengesi; Yapı Bileşenlerinin Isı Geçirgenliği ve Direnci; U Değeri Isı Kaybı / Isı Köprüsü;	Öğrenci çalışma gruplarının oluşturulması; araştırma konularının seçilmesi.
5)	Isıl Ortamın Kontrolü ve Konfor Koşullarının Sağlanması İç Mekan Sıcaklık Değeri	Grup çalışmaları.
6)	YAPI İÇİ HAVA KALİTESİ; İç Hava Kalitesi ve Sağlık İç Hava Kirleticileri ve Kirletici Kaynakları	Grup çalışmaları: ARA SUNUM 1.
7)	YAPI İÇİ HAVA KALİTESİ; İç Hava Kalitesi ve Sağlık Binadan Kaynaklanan Sağlık Sorunları: Sağlıksız Bina Sendromu (SBS); Lejyoner Hastalığı; Asbestosis; İklimlendirme Humması.	Grup çalışmaları.
8)	ARA SINAV
9)	HAVALANDIRMA ve SAĞLIK: Havalandırma ve Yapı İçi Hava Kalitesi İlişkisi; İç Mekanlarda Havalandırma Oranı/Katsayısı; HAVALANDIRMA ve TÜRLERİ: Doğal Havalandırma; Mekanik Havalandırma.
10)	HAVALANDIRMA ve TÜRLERİ: Doğal Havalandırma; Mekanik Havalandırma DOĞAL HAVALANDIRMA: Doğal Havalandırma Türleri ve Bileşenleri; Doğrudan Havalandırma; Dolaylı Havalandırma
11)	DOĞAL HAVALANDIRMA: Doğal Havalandırma Türleri ve Bileşenleri; Tek Yönlü Havalandırma; Çapraz Havalandırma; Baca Etkisi; Fan / İtici Güç ile Hava Akımı Sağlamak	Grup Çalışmaları. ARA SUNUM: 2
12)	DOĞAL HAVALANDIRMA: Doğal Havalandırma Türleri ve Bileşenleri; Tek Yönlü Havalandırma; Çapraz Havalandırma; Baca Etkisi; Fan / İtici Güç ile Hava Akımı Sağlamak
13)	DOĞAL HAVALANDIRMA: Doğal Havalandırma Türleri ve Bileşenleri; Tek Yönlü Havalandırma; Çapraz Havalandırma; Baca Etkisi; Fan / İtici Güç ile Hava Akımı Sağlamak	Grup Çalışması SON SUNUM ve TESLİM
14)	DOĞAL HAVALANDIRMA ve MİMARİ TASARIM; Bina Konumu ve Rüzgar Akışı; Pencere Tasarımı ve Doğal Havalandırma;
15)	DOĞAL HAVALANDIRMA ve MİMARİ TASARIM; Bina Konumu ve Rüzgar Akışı; Pencere Tasarımı ve Doğal Havalandırma.
16)	FİNAL HAFTASI / GENEL DEĞERLENDİRME

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Diğer Kaynaklar:

Eriç, M., ‘‘Yapı Fiziği ve Malzemesi, II. Baskı”, Literatür Yayıncılık, İstanbul, 2002.
Erol Gürdal, Leyla Tanaçan, Nihat Toydemir; “Yapı Elemanı Tasarımında Malzeme” Literatür Y., İstanbul, 2000.
Artel, T., Dibağ, G. ‘‘Yapı Malzemesi”, Osman Yalçın Matbaası, İstanbul, DGSA, 1969.
TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları.
Yapı Malzemeleri Yönetmeliği, T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı.
Moore, F., (1991), “Concepts and Practice of Architectural Daylighting”, New York, Van Nostrand Reinhold.
Lawrence, A., (1989), “Acoustics and The Built Environment”, London, Elsevier Applied Science.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	3	2	4	5
Program Kazanımları
1) Mimarlık ve kente dair temel kavram, kuram ve yaklaşımları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahiptir.
2) Mimarlık mesleğinin ve mimarın toplum içindeki rolünü kavramıştır.
3) Tasarımla ilgili karşılaşılan ve öngörülmeyen karmaşık sorunları çözebilme, toplumsal, ekonomik ve mekânsal problemleri doğru okuyarak bir ekip içerisinde sorumluluk alabilme yetisine sahiptir.
4) Yaşanabilir çevrelerin tasarlanmasında çağdaş yaklaşımlar geliştirebilir, evrensel tasarım ilkelerini kavramış, edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak, mevcut ve olası sorunları saptayabilir ve çözüm alternatifleri üretebilir.
5) Tasarım ile ilişkili strüktürel tasarım, yapı ve mühendislik sorunlarının yanı sıra kültürel mirasın korunması ve değerlendirilmesiyle ilgili ilkeleri kavramıştır.
6) Alan çalışmaları, teknik inceleme ve araştırma yapma bilgi ve yöntemlerini edinerek, bu bilgileri uygulama alanlarında kullanabilir.
7) Mimarlık, tasarım ve kentle ilgili her ortamda uygun pozisyonu alabilir, mesleki etik değerlere bağlı kalarak uygun tasarım, yapım, uygulama ve şantiye deneyimine sahiptir.
8) Mimarlık ve tasarımla ilgili bilgisayar destekli programları kullanacak yetkinliğe sahiptir.
9) Mimari tasarım problemlerinde özgün, yenilikçi, yaratıcı ve sürdürülebilir yaklaşımları benimser.
10) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
11) Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.
12) Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
13) Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.
14) Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.
15) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.
16) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
17) Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.
18) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
19) Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.
20) Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Mimarlık ve kente dair temel kavram, kuram ve yaklaşımları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahiptir.	3
2)	Mimarlık mesleğinin ve mimarın toplum içindeki rolünü kavramıştır.	2
3)	Tasarımla ilgili karşılaşılan ve öngörülmeyen karmaşık sorunları çözebilme, toplumsal, ekonomik ve mekânsal problemleri doğru okuyarak bir ekip içerisinde sorumluluk alabilme yetisine sahiptir.	4
4)	Yaşanabilir çevrelerin tasarlanmasında çağdaş yaklaşımlar geliştirebilir, evrensel tasarım ilkelerini kavramış, edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak, mevcut ve olası sorunları saptayabilir ve çözüm alternatifleri üretebilir.	5
5)	Tasarım ile ilişkili strüktürel tasarım, yapı ve mühendislik sorunlarının yanı sıra kültürel mirasın korunması ve değerlendirilmesiyle ilgili ilkeleri kavramıştır.	3
6)	Alan çalışmaları, teknik inceleme ve araştırma yapma bilgi ve yöntemlerini edinerek, bu bilgileri uygulama alanlarında kullanabilir.	4
7)	Mimarlık, tasarım ve kentle ilgili her ortamda uygun pozisyonu alabilir, mesleki etik değerlere bağlı kalarak uygun tasarım, yapım, uygulama ve şantiye deneyimine sahiptir.	2
8)	Mimarlık ve tasarımla ilgili bilgisayar destekli programları kullanacak yetkinliğe sahiptir.	3
9)	Mimari tasarım problemlerinde özgün, yenilikçi, yaratıcı ve sürdürülebilir yaklaşımları benimser.	4
10)	Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
11)	Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.	3
12)	Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.	2
13)	Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.	3
14)	Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.	3
15)	Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.	3
16)	Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.	3
17)	Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.	4
18)	Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.	3
19)	Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.	2
20)	Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).	1

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Toplam		%
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 0
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		%
Toplam		%