ARCH311 Şehir Planlama ve Kentsel TasarımKurumsal BilgilerAkademik Programlar MimarlıkÖğrenciler İçin Bilgiler
Mimarlık
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: ARCH311
Ders İsmi: Şehir Planlama ve Kentsel Tasarım
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 2 3 4
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü: Zorunlu
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Dr. Tolga KAYACAN
Dersi Veren(ler): Dr. Tolga KAYACAN
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Öğrencilerin şehir planlamanın temel ilkelerini, tarihsel gelişimini, yasal çerçevesini ve kentsel tasarım yaklaşımlarını kavraması, aynı zamanda küçük ölçekli kentsel tasarım projeleri geliştirebilmesidir. Bu alanlarda eleştirel düşünebilen, analiz yapabilen ve tasarım önerileri geliştirebilen bireyler yetiştirmek amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği: Bu ders, şehir planlama ve kentsel tasarım kavramlarını, tarihsel gelişimlerini ve çağdaş yaklaşımlarını tanıtmayı amaçlar. Ders kapsamında; şehir planlamanın temel ilkeleri, imar mevzuatı, mekânsal planlama hiyerarşisi, arazi kullanım kararları ve ulaşım ilişkileri ele alınır. Kentsel tasarımın kavramsal çerçevesi, ölçekler arası ilişki, kamusal mekân organizasyonu, morfolojik analiz ve tasarım kriterleri üzerinde durulur. Ayrıca öğrencilere; plan okuma, analiz yapma, kavramsal tasarım geliştirme ve kentsel tasarım proje kararlarını ifade etme becerileri kazandırılır. Ders, hem teorik bilgi hem de proje temelli çalışmalarla desteklenerek, öğrencilerin kentsel ölçekte estetik, işlevsel, sosyal ve çevresel açıdan bütüncül tasarım yaklaşımları geliştirmelerini hedefler.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Planlama ve kentsel tasarımın temel kavramlarını açıklar.
2) Planlama türlerini, ölçeklerini ve araçlarını tanımlar.
3) Kentsel mekânları morfolojik ve işlevsel açılardan analiz eder.
4) Sürdürülebilirlik, erişilebilirlik ve katılımcılık ilkelerini dikkate alır.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Küçük ölçekli kentsel tasarım projeleri geliştirir.
2) Kamusal alanların işlevsel, sosyal ve estetik tasarımını yapar.
3) Planlama mevzuatını yorumlar ve uygulamaya entegre eder.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Derse Giriş, Konu tanıtımı, örnekler, güncel projeler
2) Kentsel tasarım kavramı, tanımlar, planlama – tasarım ilişkisi ARISU, S. , (2018), Kent Kentsel Tasarım Kavramında Kentsel Tasarım Rehberlerinin Yeri ve Önemi, Kent Akademisi, Volume, 11 (33), Issue 2, Pages, 243-255. Dr. Burcu Müderrisoğlu Kentsel Tasarım kavramı, Kent Planlama ile ilişkisi/Bütünlüğü ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ, ÇAĞDAŞ KENTSEL TASARIM YAKLAŞIMLARI VE UYGULAMALAR, Kentsel Alanların Planlanması ve Tasarımı, 2004
3) Mekan kavramı, kentsel mekan, insan ve mekan Çevresel ve Mekansal Farkındalık Ders Notları, Dr. Tolga Kayacan
4) Kentsel doku kavramları, şekilcilik, simetri KENTSEL DOKUYU OLUŞTURAN BİLEŞENLER IŞIĞINDA DOKU ÇÖZÜMLENMESİNDE FARKLI YÖNTEM ve TEKNİKLERİNİN DEĞERLENDİRMESİ Nilgün Ç. Erkan, Oya Akın YTÜ
5) Biçim ve mekan bağlamında ölçü, ölçek ve oran İTİCÜ İç Mimarlık Temel Tasarım 2 Ders Notları, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Mimarlık Bölümü Mimarlığa Giriş 2 Ders Notları
6) Kentsel tasarım ilkeleri TARİHİ YARIMADA İÇERİSİNDE BULUNAN HANLAR BÖLGESİ’NİN KENTSEL TASARIM İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Peyzaj Mimarı Melek AKÇA 2008, Kentsel dış mekanların aydınlatılmasının kentsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesi Şenay Boduroğlu Yüksek Lisans Tezi 2001
7) Yapı ve imar düzenlerinde neden sonuç ilişkisi İmar Planlarında Yapı Nizamları: Ayrık, Bitişik, Blok Nizam Nedir? Suat Şimşek, gayrimenkulmevzuati.com.tr
8) Ara sınav
9) Yürünebilirlik ve yaya mekanları – Tasarım ve ilkeler Şehirlerde Yaya Alanları ve Yaylaştırma, Aysu Özkal, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, 1990. KENTSEL MEKANDA YÜRÜNEBİLİRLİK OLGUSU: MODA VE BAHARİYE AKSLARI YÜKSEK LİSANS TEZİ Görkem ERTUĞRUL, İTÜ, 2019
10) Toplanma mekanı, odak mekanlar Jacinta Francis, Billie Giles-Corti, Lisa Wood, Matthew Knuiman, Creating sense of community: The role of public space, Journal of Environmental Psychology, Volume 32, Issue 4, 2012, Pages 401-409, Karen Banwell, Simon Kingham, Living well in your local neighbourhood: The value of bumping and gathering places, Wellbeing, Space and Society, Volume 4, 2023, 100124, Yegane Ghezelloo & Akihiko Hokugo (2022): Effectiveness of gatheringactivities and spaces for community recovery in GEJET-2011-affected areas, Journal of AsianArchitecture and Building Engineering, 2022
11) Kentsel tasarım ve çevresel veriler – doğal, coğrafi, topoğrafik, jeolojik, ısınma, soğuma, havalanma Şahin, E. ve Dostoğlu, N.: Kentsel Mekan Tasarımında Doğal Verilerin Kullanımı Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2007.
12) Alan çalışmaları üzerine değerlendirme Öğrenci çalışmaları
13) Alan çalışmaları üzerine değerlendirme Öğrenci çalışmaları
14) Alan çalışmaları üzerine değerlendirme Öğrenci çalışmaları
15) Yıl sonu değerlendirme, kritikler, yorumlar Öğrenci çalışmaları
16) Final sınavı (proje teslimi)

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: İTİCÜ İç Mimarlık Temel Tasarım 2 Ders Notları, Abant İzzet
Baysal Üniversitesi Mimarlık Bölümü Mimarlığa Giriş 2 Ders
Notları
Çevresel ve Mekansal Farkındalık Ders Notları, Dr. Tolga
Kayacan
Diğer Kaynaklar: www.arkitera.com ve diğer web sitelerinden alınan görseller
ARISU, S. , (2018), Kent Kentsel Tasarım Kavramında Kentsel
Tasarım Rehberlerinin Yeri ve Önemi, Kent Akademisi,
Volume, 11 (33), Issue 2, Pages, 243-255.
Dr. Burcu Müderrisoğlu Kentsel Tasarım kavramı, Kent Planlama ile
ilişkisi/Bütünlüğü ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK
FAKÜLTESİ, ÇAĞDAŞ KENTSEL TASARIM YAKLAŞIMLARI VE
UYGULAMALAR, Kentsel Alanların Planlanması ve Tasarımı,
2004
KENTSEL DOKUYU OLUŞTURAN BİLEŞENLER IŞIĞINDA DOKU
ÇÖZÜMLENMESİNDE FARKLI YÖNTEM ve TEKNİKLERİNİN
DEĞERLENDİRMESİ Nilgün Ç. Erkan, Oya Akın YTÜ
TARİHİ YARIMADA İÇERİSİNDE BULUNAN HANLAR BÖLGESİ’NİN
KENTSEL TASARIM İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ YÜKSEK
LİSANS TEZİ Peyzaj Mimarı Melek AKÇA 2008, Kentsel dış
mekanların aydınlatılmasının kentsel tasarım ilkeleri açısından
incelenmesi Şenay Boduroğlu Yüksek Lisans Tezi 2001
İmar Planlarında Yapı Nizamları: Ayrık, Bitişik, Blok Nizam
Nedir? Suat Şimşek, gayrimenkulmevzuati.com.tr
Şehirlerde Yaya Alanları ve Yaylaştırma, Aysu Özkal, Yüksek
Lisans Tezi, İTÜ, 1990. KENTSEL MEKANDA YÜRÜNEBİLİRLİK
OLGUSU: MODA VE BAHARİYE AKSLARI YÜKSEK LİSANS TEZİ
Görkem ERTUĞRUL, İTÜ, 2019
Jacinta Francis, Billie Giles-Corti, Lisa Wood, Matthew
Knuiman, Creating sense of community: The role of public
space, Journal of Environmental Psychology, Volume 32, Issue
4, 2012, Pages 401-409,
Karen Banwell, Simon Kingham,
Living well in your local neighbourhood: The value of bumping
and gathering places, Wellbeing, Space and Society, Volume
4, 2023, 100124,
Yegane Ghezelloo & Akihiko Hokugo (2022):
Effectiveness of gatheringactivities and spaces for community
recovery in GEJET-2011-affected areas, Journal of
AsianArchitecture and Building Engineering, 2022
Şahin, E. ve Dostoğlu, N.: Kentsel Mekan Tasarımında Doğal
Verilerin Kullanımı Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık
Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2007.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

6

4

5

7

Program Kazanımları
1) Mimarlık ve kente dair temel kavram, kuram ve yaklaşımları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahiptir.
2) Mimarlık mesleğinin ve mimarın toplum içindeki rolünü kavramıştır.
3) Tasarımla ilgili karşılaşılan ve öngörülmeyen karmaşık sorunları çözebilme, toplumsal, ekonomik ve mekânsal problemleri doğru okuyarak bir ekip içerisinde sorumluluk alabilme yetisine sahiptir.
4) Yaşanabilir çevrelerin tasarlanmasında çağdaş yaklaşımlar geliştirebilir, evrensel tasarım ilkelerini kavramış, edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak, mevcut ve olası sorunları saptayabilir ve çözüm alternatifleri üretebilir.
5) Tasarım ile ilişkili strüktürel tasarım, yapı ve mühendislik sorunlarının yanı sıra kültürel mirasın korunması ve değerlendirilmesiyle ilgili ilkeleri kavramıştır.
6) Alan çalışmaları, teknik inceleme ve araştırma yapma bilgi ve yöntemlerini edinerek, bu bilgileri uygulama alanlarında kullanabilir.
7) Mimarlık, tasarım ve kentle ilgili her ortamda uygun pozisyonu alabilir, mesleki etik değerlere bağlı kalarak uygun tasarım, yapım, uygulama ve şantiye deneyimine sahiptir.
8) Mimarlık ve tasarımla ilgili bilgisayar destekli programları kullanacak yetkinliğe sahiptir.
9) Mimari tasarım problemlerinde özgün, yenilikçi, yaratıcı ve sürdürülebilir yaklaşımları benimser.
10) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
11) Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.
12) Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
13) Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.
14) Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.
15) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.
16) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
17) Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.
18) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
19) Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.
20) Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Mimarlık ve kente dair temel kavram, kuram ve yaklaşımları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahiptir. 5
2) Mimarlık mesleğinin ve mimarın toplum içindeki rolünü kavramıştır. 3
3) Tasarımla ilgili karşılaşılan ve öngörülmeyen karmaşık sorunları çözebilme, toplumsal, ekonomik ve mekânsal problemleri doğru okuyarak bir ekip içerisinde sorumluluk alabilme yetisine sahiptir. 3
4) Yaşanabilir çevrelerin tasarlanmasında çağdaş yaklaşımlar geliştirebilir, evrensel tasarım ilkelerini kavramış, edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak, mevcut ve olası sorunları saptayabilir ve çözüm alternatifleri üretebilir. 5
5) Tasarım ile ilişkili strüktürel tasarım, yapı ve mühendislik sorunlarının yanı sıra kültürel mirasın korunması ve değerlendirilmesiyle ilgili ilkeleri kavramıştır. 2
6) Alan çalışmaları, teknik inceleme ve araştırma yapma bilgi ve yöntemlerini edinerek, bu bilgileri uygulama alanlarında kullanabilir. 5
7) Mimarlık, tasarım ve kentle ilgili her ortamda uygun pozisyonu alabilir, mesleki etik değerlere bağlı kalarak uygun tasarım, yapım, uygulama ve şantiye deneyimine sahiptir. 3
8) Mimarlık ve tasarımla ilgili bilgisayar destekli programları kullanacak yetkinliğe sahiptir. 2
9) Mimari tasarım problemlerinde özgün, yenilikçi, yaratıcı ve sürdürülebilir yaklaşımları benimser. 2
10) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
11) Alanında edindiği bilgi ve becerileri, norm ve standartları eleştirel anlayışla değerlendirir.
12) Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
13) Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır. 2
14) Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.
15) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.
16) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
17) Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder. 4
18) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
19) Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur. 2
20) Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Alan Çalışması
Anlatım
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Okuma
Ödev
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Uygulama
Bireysel Proje

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Ara Sınavlar 1 % 40
Final 1 % 60
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 3 14 42
Uygulama 4 3 12
Arazi Çalışması 4 3 12
Proje 1 12 12
Ödevler 1 12 12
Ara Sınavlar 1 2 2
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 94