İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı
Lisans	TYYÇ: 6. Düzey	QF-EHEA: 1. Düzey	EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

OTR464

Ders İsmi:

Ergonomi

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
2	1	3	4

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Dersin Türü:

Genel Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Sümeyye AKÇAY

Dersi Veren(ler):

Öğr.Gör. Gamze Çağla DİRGEN

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, öğrencilerin insan-çevre-iş etkileşimini anlayarak çalışma ve yaşam alanlarını ergonomik prensiplerle değerlendirebilme ve düzenleyebilme becerisi kazanmalarını sağlamaktır. Öğrenciler, iş sağlığı ve güvenliğini desteklemek, kas-iskelet sistemi risklerini azaltmak ve verimliliği artırmak için ergonomik analiz ve uygulamalar yapmayı öğrenirler.

Dersin İçeriği:

Bu ders; insan-çevre-iş ilişkisinin değerlendirilmesi, antropometrik ölçümlerin kullanımı, iş istasyonu ve ekipman tasarımı, çevresel faktörlerin analizi (ışık, gürültü, sıcaklık vb.), çalışma duruşlarının incelenmesi, biyomekanik prensipler, iş yükü ve iş organizasyonu konularını kapsar. Teorik bilgilerin yanı sıra öğrenciler saha ve vaka analizleri yaparak ergonomik risk değerlendirme araçlarını uygular.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Ergonominin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve insan-çevre-iş ilişkisini açıklar.
2) İnsan anatomisi, fizyolojisi ve antropometri bilgilerinin ergonomideki önemini açıklar.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Çalışma ortamlarını ve iş istasyonlarını ergonomik açıdan analiz eder ve iyileştirme önerileri sunar.
2) Kas-iskelet sistemi risk faktörlerini değerlendirir ve uygun ergonomik ölçüm yöntemlerini uygular.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
1) Bireysel veya ekip çalışmasıyla ergonomik değerlendirme raporu hazırlar ve sunar.
Öğrenme Yetkinliği
1) Ergonomi alanındaki güncel yaklaşımları ve teknolojik gelişmeleri takip eder ve uygular.
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Ergonomiye giriş: Tanım, tarihçe, kapsam, insan‐makine sistemi	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
2)	Ergonominin amaçları, alanları ve uygulama örnekleri	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
3)	İnsan anatomisi ve fizyolojisi: Kas-iskelet sistemi, hareket, duyular	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
4)	Antropometri: Vücut ölçüleri ve çalışma ortamına uyarlama	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
5)	Çevresel ergonomi: Işık, renk, gürültü, titreşim, ısı/iklim	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
6)	İnsan-makine sistemleri ve kontrol düzenekleri	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
7)	İş istasyonu ve çalışma alanı tasarımı: Oturma, ayakta çalışma, ekranlı araçlar	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
8)	Ara sınav	Ders Notu
9)	Ergonomik riskler: Tekrarlayan hareketler, duruş, yorgunluk	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
10)	Zararlı ortam faktörleri: Toz, kimyasal, radyasyon	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
11)	Psikososyal ergonomi: İş stresi, iş yükü, insan hataları	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
12)	İş organizasyonu ve verimlilik: Vardiya, dinlenme, çalışma saatleri	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
13)	Endüstriyel ve klinik ergonomi uygulamaları	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
14)	Teknoloji ve ergonomi: Dijital çalışma, uzaktan çalışma, mobil ergonomi	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
15)	Vaka analizi ve öğrenci sunumları / uygulamalı değerlendirme	Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York. Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey. Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York. Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
16)	Final Sınavı	Ders Notu

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Bridger, RS. (1995). Introduction to Ergonomics. McGraw-Hill, Inc., New York.
Kroemer, K., Kroemer, H. and Kroemer - Elbert, K. (1994). Ergonomics: How to design for ease and efficiency. Simon and Schuster Comp., New Jersey.
Murrell, KFH. (1965). Ergonomics: Man in His Working Environment. John Wiley and Sons., Inc., New York.
Üçüncü, K. ve Acar, H.H. (2020). Ergonomi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Diğer Kaynaklar:

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5	6
Program Kazanımları
1) İlgili temel alanda, mimari tasarım / planlama / tasarım etkinlikleri ve araştırmaları için yerel, bölgesel, ulusal ve küresel bağlamda, söylemsel, kuramsal, olgusal bilgi ile profesyonel hizmet duyarlılıklarını kapsayan çok boyutlu bilgileri, çok çeşitli ortamlardan kazanarak, akademik paylaşım ortamlarına yansıtabilmek için gerekli bilgi ve kavrayışa sahiptir.
2) İlgili alanda insan ve toplum odaklı, çevreye (doğal ve yapılı) duyarlı mimari tasarım / planlama / tasarım / araştırma yöntemleri konusunda bilgi ve kavrayışa sahiptir.
3) Mimari tasarım / planlama / tasarım etkinlikleri ve araştırmaları için söylem, kuram ve pratik bütünlüğünü sağlama becerisine sahiptir.
4) Alternatif mimari tasarım, planlama kurguları ve çözümleri geliştirebilme becerisine sahiptir.
5) Tasarım ve planlama alanlarında kavram geliştirme becerisine sahiptir. Farklı mekan kurgularına bağlı, tasarım ve planlama konularında potansiyel sorunları belirleyebilme ve bunlar için gerekli araştırmaları tanımlayabilme yeteneğine sahiptir.
6) Bir mimari tasarım / planlama / tasarım projesini bağımsız olarak yürütür, bu süreçler için araştırma projeleri planlar ve yürütür, yeni sentezler üretir.
7) Bir mimari tasarım / planlama / tasarım projesinde ortak çalışmaları planlar, sorumluluk alır ve yürütür.
8) Alanındaki bilgi ve becerileri eleştirel ve diyalektik (eleştirel, karşı tez ve sentez üretebilen) bir yaklaşımla değerlendirerek öğrenir.
9) Toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için projeler, işbirlikleri ve etkinlikler düzenler ve bunları uygular.
10) Alanının gerektirdiği en az bir bilgisayar destekli çizim programını yetkin olarak kullanabilme becerisine sahiptir.
11) Mesleğinin, insan hakları ve toplum açısından yararının ve toplumsal hizmet ürettiğinin bilincinde olarak sosyal adalet, kalite kültürü, doğal ve kültürel değerlerin korunması, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği, profesyonel hizmet vermeye özgü yasal çerçeveler ile etik ilkeler konusunda gerekli duyarlılığı göstererek adil davranış konularında kişisel duyarlılığa sahiptir.
12) Soyut ve somut kavramları kullanarak farklı mekan kurgularına bağlı yaratıcı, yenilikçi, estetik ve özgün çözüm arayışları geliştirir
13) Alana özgü yetkinliklerini eleştirel bakış açısıyla değerlendirebilir.
14) Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumlarla işbirliği yapabilecek düzeyde kendisini yazılı, sözlü ve görsel olarak ifade edebilme yeteneğine sahiptir.
15) Sanat ve tasarım konusunda ulusal ve uluslar arası değerlerin farkındadır.
16) Sanat ve tasarım konularında etik ve estetik farkındalığa sahiptir.
17) Meslek alanındaki ilkeler, yasa, yönetmelik ve standartlar konusunda bilgiye sahiptir.
18) Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.
19) Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
20) Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.
21) Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.
22) Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.
23) Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.
24) Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.
25) Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.
26) Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.
27) Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	İlgili temel alanda, mimari tasarım / planlama / tasarım etkinlikleri ve araştırmaları için yerel, bölgesel, ulusal ve küresel bağlamda, söylemsel, kuramsal, olgusal bilgi ile profesyonel hizmet duyarlılıklarını kapsayan çok boyutlu bilgileri, çok çeşitli ortamlardan kazanarak, akademik paylaşım ortamlarına yansıtabilmek için gerekli bilgi ve kavrayışa sahiptir.
2)	İlgili alanda insan ve toplum odaklı, çevreye (doğal ve yapılı) duyarlı mimari tasarım / planlama / tasarım / araştırma yöntemleri konusunda bilgi ve kavrayışa sahiptir.	5
3)	Mimari tasarım / planlama / tasarım etkinlikleri ve araştırmaları için söylem, kuram ve pratik bütünlüğünü sağlama becerisine sahiptir.	3
4)	Alternatif mimari tasarım, planlama kurguları ve çözümleri geliştirebilme becerisine sahiptir.	5
5)	Tasarım ve planlama alanlarında kavram geliştirme becerisine sahiptir. Farklı mekan kurgularına bağlı, tasarım ve planlama konularında potansiyel sorunları belirleyebilme ve bunlar için gerekli araştırmaları tanımlayabilme yeteneğine sahiptir.
6)	Bir mimari tasarım / planlama / tasarım projesini bağımsız olarak yürütür, bu süreçler için araştırma projeleri planlar ve yürütür, yeni sentezler üretir.
7)	Bir mimari tasarım / planlama / tasarım projesinde ortak çalışmaları planlar, sorumluluk alır ve yürütür.
8)	Alanındaki bilgi ve becerileri eleştirel ve diyalektik (eleştirel, karşı tez ve sentez üretebilen) bir yaklaşımla değerlendirerek öğrenir.	4
9)	Toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için projeler, işbirlikleri ve etkinlikler düzenler ve bunları uygular.	5
10)	Alanının gerektirdiği en az bir bilgisayar destekli çizim programını yetkin olarak kullanabilme becerisine sahiptir.	4
11)	Mesleğinin, insan hakları ve toplum açısından yararının ve toplumsal hizmet ürettiğinin bilincinde olarak sosyal adalet, kalite kültürü, doğal ve kültürel değerlerin korunması, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği, profesyonel hizmet vermeye özgü yasal çerçeveler ile etik ilkeler konusunda gerekli duyarlılığı göstererek adil davranış konularında kişisel duyarlılığa sahiptir.	5
12)	Soyut ve somut kavramları kullanarak farklı mekan kurgularına bağlı yaratıcı, yenilikçi, estetik ve özgün çözüm arayışları geliştirir	3
13)	Alana özgü yetkinliklerini eleştirel bakış açısıyla değerlendirebilir.	5
14)	Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumlarla işbirliği yapabilecek düzeyde kendisini yazılı, sözlü ve görsel olarak ifade edebilme yeteneğine sahiptir.	4
15)	Sanat ve tasarım konusunda ulusal ve uluslar arası değerlerin farkındadır.	5
16)	Sanat ve tasarım konularında etik ve estetik farkındalığa sahiptir.	4
17)	Meslek alanındaki ilkeler, yasa, yönetmelik ve standartlar konusunda bilgiye sahiptir.	3
18)	Yazılı, sözlü, görsel iletişim ve etkileşimi nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bilinçli yönetir, çevresini etkileme becerisine sahiptir.	4
19)	Uyuşmazlıkları ve çatışmaları çözümleme, değerlendirme, eleştirme, barışçıl yöntemlerle yönetme, görüş ve çözüm önerme yetkinliği kazanır.
20)	Bağımsız çalışabilir, inisiyatif kullanabilir, sorumluluk ve karar alır.	4
21)	Birlikte çalışmayı, görev ve sorumluluk almayı bilir, gerektiğinde ekibe liderlik yapar.	4
22)	Dijital dönüşümü takip eder, bilişim ve iletişim teknolojilerini yetkin olarak kullanır.	4
23)	Yaşam boyu öğrenme bilinci kazanır, kişisel ve sosyal öğrenmesini yönetir.	5
24)	Alanı ve çevresiyle ilişkisinde stratejik ve yenilikçi düşünür, girişimci anlayışla hareket eder.
25)	Sosyal haklar, etik ve sosyal sorumluluk konusunda bilinç kazanır.	5
26)	Kültürel çeşitliliği değer olarak kabul eder, toplumsal bilincin güçlenmesine destek olur.
27)	Avrupa Dil Çerçevesinde en az A2 düzeyinde İngilizce dilinde iletişim yetkinliği kazanır (Öğretim dili İngilizce programlar için İngilizce dilinde iletişim yetkinliği en az B1 düzeyidir).

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Ders
Grup çalışması ve ödevi
Soru cevap/ Tartışma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Örnek olay sunma

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ara Sınavlar	1	% 40
Final	1	% 60
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 60
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	2	28
Uygulama	14	1	14
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	2	28
Ara Sınavlar	1	10	10
Final	1	10	10
Toplam İş Yükü			90